Met olie besmeurde zeevogels spoelen aan op onze kust

Het Opvangcentrum voor Vogels en Wilde Dieren te Oostende heeft de laatste dagen al verschillende met olie besmeurde zeevogels binnengekregen. Vermoedelijk heeft een schip op de Noordzee olie geloosd of zijn ruimen gespoeld. Het is de eerste keer sinds de olieramp met het Noorse autoschip Tricolor in december 2002, dat er op korte tijd zoveel olieslachtoffers worden binnengebracht. Het gaat tot hiertoe om een dertigtal zeevogels, waaronder voornamelijk Zeekoeten en Alken. Ook een zeldzame Parelduiker werd met olie op het verenkleed ter verzorging in het centrum aangeboden. Door de noordwestenwind van de voorbije dagen, zijn de slachtoffers naar de kust gedreven.

Vogelbescherming Vlaanderen vraagt de kustbewoners en wandelaars de besmeurde vogels niet terug het water in te jagen door ze van de verkeerde kant te benaderen. Wandelaars met honden worden verzocht hun troeteldieren aan de leiband te houden. Mensen die op de stranden van de Belgische kust olieslachtoffers aantreffen, kunnen die binnenbrengen bij de politie van elke badstad. Het opvangcentrum van Oostende heeft met de politiediensten een samenwerkingsovereenkomst om noodlijdende vogels snel en adequaat te kunnen opvangen. Er kan ook worden gebeld met het opvangcentrum zelf op het nummer (059) 80.67.66. Opgelet, het opvangcentrum is verhuisd: het nieuwe adres is Zinnialaan 8 en niet langer Langestraat. Ook dood aangespoelde vogels mogen worden binnengebracht.

Vermoedelijk dobberen nog veel meer olievogels op zee, aangezien de wind ondertussen is gaan liggen. Deze vogels zullen proberen de kust te bereiken. Vogelbescherming Vlaanderen raadt iedereen aan om op zo'n ogenblik niet te dicht bij de waterlijn te gaan staan, zodat ze het strand op durven.

Bron: Nieuwsbrief Vogelbescherming Vlaanderen

PAS OP voor uw ogen want die bekjes kunnen onverwacht uit de hoek komen!

Wat ik meestal doe met olieslachtoffers:
- een eenvoudig zakje, zoals bijvoorbeeld van de carrefour. Stop beest erin, neem de twee handvaten en knoop ze dicht met een dubbele platte knoop, wel te verstaan mag de plastiek zak niet rond de hals spannen.
- neem een nylonkous, of gewoon een oude sok. Nylonkousen kosten maar een fluitje van een cent, voor een halve euro heb je 1 paar, en dat neemt GEEN ruimte in (dus kun je altijd bijhebben tijdens een gewone strandwandeling). Snij de tenen eraf. Trek de kous over de vogel, wel te verstaan te beginnen met de kop (met de veren mee). Zo worden vleugels en poten tegen het lichaam gehouden, en spartelt het dier niet voortdurend. De meeste olie is te dik en gaat daar niet door, dus ook geen problemen om tegen uw zondagse vest te houden tijdens een romantische strandwandeling (een punt dat vooral voor Billy van belang kan zijn). Nog handiger is natuurlijk een oude zwarte of donkerkleurige sok. Snij de tenen er niet af (of slechts een klein gaatje, om de snavel door te stoppen). Trek dit ding opnieuw over de vogel, maar de kop blijft ditmaal in de sok stoppen --> vogel zit in donker, rustig. Makkelijker als je er een paar samen in een doos wilt stoppen.
- welteverstaan moet je geen sokken nemen voor een voet met maar 25, anders is uw zeekoet na een uur een baguet geworden. Een oude sok die uitgerokken is, is een handige tool.

Mail van Diederik D'Hert op Belgian Bird mailinglist (23 jan 2005).

Zo weinig mogelijk de vogels bijna luchtdicht behandelen/vervoeren (zeker geen plastiek en volledig dichtgeplooide dozen zonder gaatjes).
Ook geen natte,lucht dichte, handdoeken gebruiken om de vogels in te wikkelen!!(de doek over de kop hangen ,maar er  niet in verpakken!!)
Die toxische smeerlapperij  op de veren verdampt vlug en word anders teveel ingeademd door de vogels.(olie+de reinigingsproducten)
De gaten in de dozen niet te groot maken als bescherming voor de vogel, uzelf en omstanders. 
Wel zo donker mogelijk en niet verwarmd vervoeren naar het VOC.
Indien duidelijk noodzakelijk de snavel (ook binnenkant) en neusgaten  vrij maken, de smurrie kan zo niet in het kanaal geraken.

Mail van Alfons Willemsen op Belgian Bird mailinglist (23 jan 2005).

Toch nog even enkele kleine bevindingen die ik 2 jaar terug heb opgedaan.
Een vogel in een plastic zak lijkt me toch niet 100%.. Wie gaat "rapen" kan toch wel een enkeling optrommelen om te helpen, niet? Dus, een drager en een handige vanger. :-)
- Die drager lijkt me beter voorzien van een drietal verstevigde, stevige kartonnen dozen (de onderkant goed afplakken en met extra karton-papier bekleden). Eventueel de buiten-onderkant van de dozen met plastic aftapen zodat je ze kunt neerzetten op het natte strand. Vogelsoorten apart steken, geen alken met zeekoeten, anders is dat vaak ambras! Eventueel vogellichaam (niet de kop) in handdoeken draaien, zodat ze niet te veel lekken en zich niet meer kan poetsen. Vogel wordt zo minder bloot gesteld aan stress.
- Om vogels te vangen nader je die best vanaf het zeegat, zodat ze niet de zee in kunnen vluchten. Eénmaal de vogels in het water zitten, zul je ze nog moeilijk te pakken krijgen. In de tijd gingen wij soms tot ons middel de zee in, je moet er dus wel wat voor over hebben. 2 tactieken: wanneer je dichter en dichter bij een vogel komt armen spreiden, ze zijn dan wat afgeleid. Of, in een spiraal van 2-3 toertjes de vogel naderen (let op bovenstaande opmerkingen, van dat zeegat!). Als je dicht genoeg bent, ècht dicht, kun je snel toeslaan want ze zijn soms ook nog verdomd kranig. Pas op voor bruggetjes (door de benen), want zo zijn ze mij nog het meest gepasseerd in de tijd. Eénmaal in de hand komen die handdoeken ook van pas om de vogels te kalmeren (over de ogen leggen) als die je beet hebben.

Mail van  "David Mieke Christiane Maurice Herman" locustella834@yahoo.co.uk  op Belgian Bird mailinglist (23 jan 2005).

Terug naar overzicht

Van de in totaal meer dan 4800 olievogels werden er 1700 overgebracht naar andere professionele opvangcentra in België, Nederland en Groot – Britannië.

Ruim 1700 stierven reeds aan de gevolgen van de vervuiling.

1375 zijn hier nog in behandeling.

Alle soorten zeevogels die in de winterperiode voor onze kust voorkomen, werden reeds getroffen.

Meest binnengebrachte soorten:

Zeekoet: ongeveer 60%

Alk: ongeveer 20%

Maar ook Fuut, Zwarte zee-eend, Grote zee-eend, Drieteenmeeuw, Papegaaiduiker, Roodkeelduiker, Parelduiker, Jan Van Gent, Eidereend,...

De vogels besmeurd met olie zijn:

· Onderkoeld omdat hun verenkleed niet meer waterdicht is

· Gedehydrateerd door diaree, veroorzaakt door de olie

· Vermagerd omdat ze niet meer eten

Bovendien zijn ze dikwijls enorm gestresseerd door het vangen en transporteren.

Alvorens de vogels te wassen moet hun konditie op zijn minst stabiel zijn, of er op verbeterd zijn!

Bij hun binnenkomst in het Opvangcentrum worden de vogels gerehydrateerd met een suiker/zout-oplossing, krijgen medicatie tegen de olie in hun darmen en worden warm en rustig gezet.

Normaal worden de vogels na een tweetal dagen volledig gewassen. Dit duurt ongeveer één uur, inclusief het intensief spoelen. Er mag immers geen enkel restje olie of detergent op de veren achterblijven! Het is dus echt specialistenwerk!

Tijdens die periode krijgen de vogels een voedingsapje met medicatie dat 4 à 5 maal per dag met een sonde wordt toegediend.

Gezien de uitzonderlijk grote aantallen vogels die werden binnengebracht, konden onmogelijk alle vogels tijdig volledig gewassen worden. Wanneer de olie op de veren blijft, kan de vogel immers ook vergiftigd geraken!

Daarom werden eerst alle vogels kort gewassen om de meeste olie te verwijderen. Zo geraakt de vogel niet meer vergiftigd, en kan deze zelf beginnen met het eten van vis en zo gaan verdikken.

Ondertussen is gestart met het wassen van de vogels om ze terug waterdicht te krijgen. Hiervoor werd extra hulp vanuit het buitenland ingeroepen. Dit wasproces moet zo nauwkeurig gebeuren, dat het verschillende dagen duurt voor iemand de techniek goed beheerst.

Wanneer een vogel dit hele proces van medicatie en wassen overleeft -en dat is minder dan 50%- kan die opnieuw in het water worden gezet om zijn verenkleed 100% waterdicht te maken.

Dit laatste stadium is te zien in de grote kooi op het Klein Strand van Oostende.

Van zodra het zeker is dat er geen oliedreiging meer is op zee zullen de vogels een wetenschappelijke ring om de poot krijgen, en vrijgelaten worden.

Waarschijnlijk zal dit ook op het Klein Strand gebeuren.